In ontmoeting met plek, plant en mens
Een botanisch kleurenarchief van de Heygraeff
Nina van Hartskamp
24 april — 27 juli
Karmozijnbes — overvloed (Verkocht)
2026
Natuurlijk geverfd textiel
Karmozijnbes (plant en bes)
70 × 100 cm
Prijs: €900
Karmozijnbes / Phytolacca acinosa
In dit werk zijn bessen, bladeren en stengels van de karmozijnbes gebruikt.
De karmozijnbes staat bekend om haar intense rood- en paarstinten,
die vrijkomen uit de bessen.
De kleur is krachtig, maar vluchtig,
ze verandert snel onder invloed van licht, lucht en wassen.
De keuze om met deze plant te werken ontstond onverwacht, toen een gesnoeide struik aan de bosrand werd gevonden.
Het werken met de karmozijnbes vormde ook het begin van het maken van inkt uit de verfbaden.
De plant is giftig voor mensen en wordt tegenwoordig op sommige plekken als invasief beschouwd, maar haar bessen worden door vogels gegeten en verspreid.
Ze staat symbool voor overvloed en verspreiding — een kleur die zich aandient en weer verdwijnt.
Inkttekeningen — Karmozijnbes
De inkt voor deze tekeningen is ontstaan uit verfbaden van de karmozijnbes,
op Canson Lavis Technique papier (42 × 62 cm, 200 g).
Elke tekening ontstaat direct uit het pigment —
vloeiend, reagerend, zonder vaste vorm.
In de tentoonstelling is één werk te zien.
Er zijn drie unieke tekeningen beschikbaar.
€200 zonder lijst
€275 met lijst
Geïnteresseerd? Mail naar: ninavanhartskamp@gmail.com
Oorsprong
De karmozijnbes groeide vorig jaar bij de Heygraeff, een woonzorgpark voor mensen met een verstandelijke en/of lichamelijke beperking, op enkele minuten van hier.
Recept
Benodigdheden
Plantmateriaal (bijv. bladeren, bloemen, schors, wortels, schillen)
Pan om het verfbad in te koken
Proeflapjes van natuurlijke vezels (katoen, linnen, wol, zijde)
Drie potjes voor beitsvarianten
Beitsen (bijv. aluin, ijzer, tannine, koper)
Water
Stap 1 — Het pure verfbad (puur)
Plaats het gekozen plantmateriaal in een pan.
Voeg voldoende water toe zodat alles onderstaat.
Laat het mengsel 3 uur zacht koken met een testlapje erin.
Dit eerste verfbad noemen we het pure bad (puur).
Dit bad geeft de basis kleur van de plant zelf.
Stap 2 — Verdelen en beits toevoegen
Verdeel het pure verfbad over drie potjes.
Voeg in elk potje een andere beits toe (bijv. aluin, ijzer, tannine).
Plaats in elk potje een proefstaaltje van textiel.
Elke beits reageert anders met de kleurstoffen en zorgt voor variatie in het palet.
Stap 3 — Rust en ontwikkeling
Laat de potjes enkele dagen staan.
Tijdens deze rustperiode ontwikkelen de kleuren zich en verdiepen ze.
Stap 4 — Het kleurenpalet
Na een paar dagen ontstaat het kleurenpalet van de plant:
Puur: de basiskleur van de plant
Aluin: maakt kleuren vaak helderder en frisser
Ijzer: verdiept en vergrijst tinten
Koper: geeft vaak groenige, warmere of verzadigde variaties (afhankelijk van de plant)
Recept voor een plantaardige verf experiment
Puur verfbad: Kook plantmateriaal 3 uur in water met een proeflapje.
Verdelen: Verdeel het bad over drie potjes en voeg per pot een andere beits toe (aluin, ijzer, tannine of koper).
Rust: Laat de potjes een paar dagen staan.
Resultaat:
Puur = basiskleur
Aluin = helderder kleuren
IJzer = donkerder, grijzer
Tannine = warmere diepte
Koper = groene of rijke variaties
All works, text and photographs are reserved rights by Nina van Hartskamp © 2026